De drie Musketiers

Posted by:

Als landschapsfotograaf komt het je waarschijnlijk wel bekend voor, je gaat vaak alleen op pad, houdt van rust en ruimte en wil liever niet dat er teveel pottenkijkers zijn wanneer je gaat fotograferen. Juist, een landschapsfotograaf is vaak een “einzelgänger”, iemand die lekker alleen zijn eigen ding wil doen zonder zich daarbij te hoeven bekommeren om andere mensen.

Hoe leuk is het dan als je ineens spontaan besluit met 2 andere topfotografen gewoon lekker te gaan fotograferen! Nou, ik kan je vertellen dat dat heel leuk is.

Zo hadden Bas Meelker, Ron ter Burg en ik eigenlijk spontaan besloten om tijdens de meteorieten regen van 14 Augustus 2017 foto’s te gaan maken van deze “vallende sterren”. Hierbij vulden onze expertises op het gebied van Landschapsfotografie (Bas en Ron) en Astrofotografie (ikzelf)  elkaar prima aan. Op deze manier kon de één weer van de ander leren. Een win-win situatie dus.

Bas wist een geschikte fotolocatie nabij Peasens Moddergat (wie kent hem niet tegenwoordig ;-)) en zo gezegd zo gedaan. Op de bewuste avond werd ik door “buurman” Ron opgepikt en zijn we richting Moddergat gereden. Onderweg hadden we genoeg gespreksstof om een boek mee te vullen en de 50 minuten durende autorit verliep dan ook vlot. Eenmaal aangekomen in Moddergat had Bas zich al een heerlijk plekje in de zon verschaft en lag languit onder op de dijk op ons te wachten.

Na een korte begroeting zijn we onder het zakken van de zon en het over en weer vertellen van fotoverhalen richting de strekdam gelopen. Onderweg kwamen we uiteraard nog een aantal andere enthousiaste fotografen tegen die er stonden te wachten om de zonsondergang op de gevoelige plaat te zetten. Vaak bleken dit workshop deelnemers van Ron of Bas te zijn…zo kom je elkaar nog eens tegen.

“De Drie Musketiers” vlnr: Ron te Burg, Bas Meelker en Rutger Bus. Foto gemaakt door Wilma Kleiker.

Eenmaal aangekomen op de strekdam zochten we, al struinend tussen de verschillende slenken en poelen, een geschikt locatie om onze fotoapparatuur op te stellen. Ik kan je vertellen dat het een indrukwekkend gezicht was. Zet drie topfotografen bij elkaar en je krijgt een opstelling van camera’s, statieven, objectieven en andere randapparatuur waar je al snel een nieuwe middenklasser van kunt kopen.

Uiteindelijk een goede plek gevonden…tijd om de spullen klaar te zetten.

Camerageweld….als dat niet goed gaat komen 😉

Nadat we de juiste plek hadden gevonden was het wachten tot de duisternis zijn intrede deed. In deze tijd van het jaar duurt het vrij lang voordat het echt donker word, dus genietend van het wad, de geluiden en de ondergaande zon, ondertussen testopnames makend en apparatuur afstellend, werd het langzaam donker en begonnen we de eerste “vallende sterren” te spotten.

Sfeerplaatje van twee voorbijgangers. Gemaakt tijdens het wachten op de duisternis.

Wachten op de duisternis onder het wakend oog van De Grote Beer, ook wel steelpannetje genoemd.

Uiteraard was het vaak één iemand van ons die ergens een vallende ster zag en de andere twee dus niet, en vis versa. Ook vielen veel van de sterren buiten het beeld van onze camera’s. Wat de pret uiteindelijk niet mocht drukken. We hebben ons kostelijk vermaakt met het zogenaamde “Lightpainten” en hebben onze fotografische technieken aangescherpt totdat de opkomende maan roet in het eten gooide. De contrasten in de lucht werden minder en ons zicht op de prachtige Melkwegboog die zich boven onze hoofden bevond begon langzaam te vervagen onder het steeds sterker wordende schijnsel van de Maan.

Ron en Bas bezig met het toepassen van de “Lightpaint” techniek

Terwijl we zelf allemaal druk bezig waren om een mooie compositie en een mooie belichting te creëren had ik ook een camera op het deel van de Melkweg gericht waar de radiant van de Perseiden zich bevondt. Dit is het punt aan de hemel waaruit ogenschijnlijk alle meteoren lijken te komen. Je kunt het een beetje vergelijken als een auto die door een sneeuwbui rijd, als je dan door de voorruit kijkt lijkt het ook net alsof alle sneeuwvlokken uit een bepaald punt komen. Hieronder vindt je het resultaat van ongeveer 200 opnames van ieder 15 seconden belichting waarbij ik alle foto’s waarop een “vallende ster” te zien was heb samengevoegd tot een enkele afbeelding.

Perseiden met een deel van de Melkweg en het Andromedastelsel (en meer ;-))

Tevreden en voldaan pakten we onze fotospullen weer in om het Wad in al haar rust achter ons te laten, op weg naar huis, nieuwsgierig naar wat er allemaal op onze geheugenkaarten was weggeschreven. Op naar een volgend avontuur….want dat was het zeker! Ron en Bas, nogmaals bedankt voor deze mooie ervaring!

Hieronder volgen nog een aantal platen zoals we die gemaakt hebben na door de bewerkingssoftware te zijn gehaald:

0

Een Nightscape maak ik zo!

Posted by:

Hoe maak je een mooie Nightscape!

Ik word vaak gevraagd hoe ik toch van die mooie Melkweg foto’s maak. Omdat het met woorden vaak moeilijk is uit te leggen zal ik stap voor stap meenemen in mijn workflow om tot een mooi resultaat te komen.

In deze Tutorial zal ik aan de hand van een aantal afbeeldingen proberen te beschrijven hoe ik te werk ga. Van het maken van een plan, de nabewerking en de uiteindelijk foto. Ik ga er hierbij van uit dat u enige kennis hebt van Lightroom en dat u bekent bent met het gebruik van maskers en lagen in Photoshop.

“Maak een goed plan”

Om te beginnen heeft u natuurlijk een idee nodig. Als u van te voren bedenkt wat u op de foto wilt gaan zetten werkt dat namelijk een stuk prettiger en sneller dan wanneer u maar wat in het wildeweg schiet. Een goede voorbereiding scheelt een hoop mislukte foto’s en ook een hoop ruimte op uw geheugenkaart. Maak dus van te voren een goed plan en check uw fotolocatie alvast via Google-maps, of beter nog, bezoek uw locatie eens overdag zodat u kunt zien wat mooie plekken zijn om tijdens de nachtelijke uurtjes te fotograferen. Probeert u dan uw “Nightscape” zo goed mogelijk te visualiseren op de door u gekozen locatie. Wilt u bijvoorbeeld weten waar u de Melkweg moet verwachten, gebruik dan een app zoals bijvoorbeeld Stellarium mobile, welke ik zelf veel gebruik. Er zijn ook betaal apps die mogelijk nog veel meer kunnen, zoals bijvoorbeeld Photopills.

“Gebruik altijd een statief en zelfontspanner”

Gebruik voor het maken van uw Nightscape altijd een goed statief en een draadontspanner, of een timer-remote. Ik geef de voorkeur aan een timer-remote omdat deze naar wens is in te stellen (sluitertijd, pauze tussen de opname, aantal opnames) en je dus niet meer aan je camera hoeft te komen wanneer deze de foto’s maakt.

Wanneer u uw compositie heeft gemaakt is het tijd om de opnames te maken. Ik zeg opnames, omdat het vaak van belang is om meerdere opnames, vaak een stuk of 10 tot 20 van het zelfde onderwerp te maken. Aangezien we met een hoge ISO-waarde foto’s maken gaan we deze opnames later gaat combineren tot een enkele opname. Dit doen we om de ruis in de foto te minimaliseren.

“Maak een 20-tal opnames van hetzelfde onderwerp”

Wanneer de sessie klaar is gaan we thuis de foto’s inladen in Lightroom. Hieronder zie je een screenshot van een sessie op het Aekingerzand waarbij ik de Melkweg mooi omlijst heb met een aantal bomen om zo een natuurlijk frame te maken. Dit geeft namelijk gelijk een dieptewerking en een gevoel van schaal aan je uiteindelijke foto.

U ziet in het screenshot hierboven dat ik alle foto’s die we zometeen gaan samenvoegen alvast heb geselecteerd. U kunt in Lightroom alvast aanpassingen doen aan bijvoorbeeld de belichting, het contrast etc. Maar ik adviseer u om de schuifjes met “verscherpen”, “ruisreductie”, en “kleurtint” op 0 te zetten aangezien het programma anders ongewenst kleur uit de foto filtert, en dat willen we nu juist voorkomen.

Zet alle schuifjes met betrekking tot het verscherpen, verwijderen van ruis en kleurtint op 0.

Wanneer u de foto’s naar smaak heeft aangepast is het tijd om ze te exporteren als Jpeg-bestanden. Waarom Jpeg zult u zich afvragen? Dit omdat het programma waarin we de foto’s gaan uitlijnen nu eenmaal met Jpeg bestanden werkt en helaas (nog) niet met de ongecomprimeerde RAW-bestanden.

“Gebruik Starry Landscape Stacker of Photoshop”

Nu gaan we de Jpeg bestanden openen met een programma dat Starry Landscape Stacker heet. Dit programma is momenteel alleen nog maar voor Mac-gebruikers beschikbaar voor een bedrag van 43 euro in de Mac App-store.  Wanneer je geen Mac hebt zou je het stacken moeten doen met Photoshop, dit werkt een stuk minder makkelijk maar heeft wel het voordeel dat je de stack met de RAW bestanden kunt uitvoeren.

Wanneer u het programma opent krijgt u onderstaand beeld te zien:

Zoek de Jpeg bestanden op die u zojuist hebt geëxporteerd, selecteer alle afbeeldingen en druk op OPEN.

Het Programma gaat nu aan de slag met de geselecteerde afbeeldingen en je krijgt op het scherm een afbeelding te zien van je foto met een hele hoop rode stipjes in het beeld. Het programma heeft voor jou zoveel mogelijk sterren in de lucht proberen te detecteren, hierbij heeft het ook onbedoeld een aantal hete pixels in de voorgrond voor sterren aangezien en gemarkeerd met een rode stip. Deze stippen in de voorgrond dienen we weer te verwijderen, aangezien we alleen maar de lucht willen selecteren. Dit kan je doen door aan de linkerkant van het beeld de “erase red dot” knop aan te vinken. Ga nu net als bij Photoshop de ongewenste rode stippen in de voorgrond wegpoetsen. Je kunt de grote van de gum aanpassen met de [ en ] toets op je Mac. Inzoomen kan met de Z-toets.

Een close-up laat mooi de rode puntjes in het voorgrondonderwerp zien welke u moet wegpoetsen. 

 Wanneer je alle rode stippen in de voorgrond hebt weggepoetst is het tijd om het programma een masker te laten maken van de lucht. Dit doe je simpelweg door op de knop “Find Sky” te klikken.

Het programma maakt nu een masker voor de lucht. Je krijgt nu een afbeelding te zien die er ongeveer zo uitziet:

Controleer goed of je masker niet ergens over je voorgrond onderwerp heen loop, en pas dit zonodig aan door aan de linkerkant “Paint Sky” om te zetten naar “Paint Ground”.

Wanneer je tevreden bent met je masker druk je op de knop “Align and Save”. Het programma lijnt nu automatisch alle afbeeldingen uit op de lucht, en op de voorgrond. Het resultaat is een gestackte afbeelding van je foto’s waarbij je zowel de voorgrond als de lucht scherp hebt. Het grootste voordeel is dat je de ruis hierdoor ook gereduceerd hebt zoals je in onderstaande afbeelding goed kan zien.

De gestackte afbeelding boven versus een enkele afbeelding beneden: Het verschil in ruis is duidelijk zichtbaar.

Wanneer u uw afbeelding klaar hebt kunt u deze opslaan en verder naar smaak bewerken in een programma als Lightroom of Photoshop. Ik pas zelf meestal nog lokaal het contrast en helderheid van de afbeelding aan en speel wat met de verzadiging en de kleurtint van de foto. Hoe je uiteindelijk de foto eruit wilt laten zien is helemaal afhankelijk van je eigen smaak.

“Bewerk naar eigen smaak”

Hieronder ziet u nog een verschil tussen de originele opname en de stack, na bewerking in Photoshop en Lightroom.

En natuurlijk nog de uiteindelijke foto:

Made from 12 light frames (captured with a SONY camera) by Starry Landscape Stacker 1.4.2.

“Vergeet vooral niet te genieten”

Ik hoop dat jullie hier iets aan hebben gehad, en ik zou zo zeggen: Probeer het zelf ook eens en geniet van die donkere nacht en de sterren.

0

5 dingen die je aan de nachtelijke hemel kunt zien!

Posted by:

Wanneer je in een licht vervuild land als Nederland woont kan je je moeilijk een voorstelling maken van hoe een echt donkere nacht, zonder de invloeden van lichtvervuiling, eruit ziet.

Om je een indruk te geven volgt hier een reëel voorbeeld. Je woont in de Randstad, en op het moment dat het helder is, en het is nieuwe maan, kan je daar met het blote oog ongeveer 50-100 sterren waarnemen. Dit zijn alleen de meest heldere sterren aan de hemel. De zwakkere sterren worden overstraalt door de lichtvervuiling, en kan je dus niet, of moeilijk waarnemen.

Kijk je op hetzelfde moment naar de hemel in een dorpskern, dan zie je ongeveer 100-500 sterren. Dat zijn er al een stuk meer omdat hier de lichtvervuiling al een stuk minder aanwezig is.

Ga je echter naar een locatie waar er bijna geen tot helemaal geen lichtvervuiling is dan zie je pas hoe wonderschoon een donkere sterrenhemel eigenlijk is. >1000-5000 sterren zijn er met gemak zichtbaar. In sommige gevallen lijkt het zelfs alsof het licht vanuit onze Melkweg schaduwen op de grond werpt.

Jammer genoeg treffen we zulke locaties in Nederland niet aan. Zelfs op de meest donkere plekken van Nederland (de Waddenkust en Waddeneilanden) is er altijd nog enige vorm van lichtvervuiling. Denk daarbij aan de schijnsels van vuurtorens, lichtboeien, boten en boortorens. Maar ook de lokale dorpen geven nog steeds teveel licht af aan de omgeving.

Lichtvervuiling van Harlingen (rechts) en booreilanden (links) gezien vanaf de Noordpunt van Texel.

Dus echt donker wordt het in Nederland voorlopig nog niet. Maar laten we hopen dat ook onze regeringen het nut van het donker in gaan zien en zo de onnodige verspilling van energie een halt toe kunnen roepen.

Mocht je toch de moeite nemen om een goede donkere locatie op te zoeken in Nederland dan is er van alles te zien wanneer je naar boven kijkt. Laat wel eerst je ogen goed wennen aan het donker, dit duurt zo’n 20 minuten, zodat je zelfs nog meer van de sterren kunt zien.

De Melkweg

De Melkweg is op zijn mooist tijdens de zomer maanden. Hij beslaat dan een groot deel van de hemel en bevindt zich van Noord naar Zuid boven ons hoofd. Het meest interessante en helderste gedeelte van de Melkweg, de kern, is zichtbaar vanaf eind april tot eind november. In dit gebied bevinden zich de meeste nevels, sterrenclusters en interstellair stof en gas. Om de Melkweg gedurende de zomermaanden te kunnen bekijken moet je wel bereid zijn om er midden in de nacht je bed voor uit te gaan, aangezien de periode van astronomische duisternis in de zomermaanden erg klein is (lange dagen, korte nachten). Maar de aanblik van een prachtige Melkwegboog is zeker de moeite waard.

De Melkweg gezien vanaf de Noordpunt van Texel eind April 2017 tegen 24:00 uur

Meteoren

Wanneer je op een echt donkere locatie staat kan je gemiddeld ongeveer 6 meteoren per uur waarnemen. Het gaat hierbij dan om sporadische meteoren die niet specifiek zijn toe te wijzen aan een meteorenzwerm. Sommigen zijn zwak en bijna niet waarneembaar, maar er is altijd een kans dat er een onverwacht heldere meteoor de dampkring binnen komt schieten welke de hemel verlicht. Zulke meteoren noemen we bolides. Wanneer je de kans op het waarnemen van meteoren wilt vergroten moet je tijdens een meteoren regen naar de hemel kijken. Meteoren regens worden veroorzaakt doordat de aarde door een stofbaan van een Komeet trekt, Het is te vergelijken met een auto die door een sneeuwbui rijdt. De meteoren lijken allemaal vanuit één punt aan de hemel te komen, en in sommige gevallen kan je wel tot meer dan 100 meteoren per uur waarnemen. Er zijn ieder jaar verschillende jaarlijks terugkerende meteoren regens waarvan de Quadrantiden in januari, de Lyriden in April, Perseiden in augustus, de Orioniden in oktober en de Gemeniden in december de meeste meteoren per uur voortbrengen. Via deze link vind je alles over meteoren en meteoren regens EarthSky’s Meteor Shower Guide.

Een heldere meteoor tijdens de Perseiden van 2016 gezien vanaf het Aekingerzand

Aurora Borealis

Eén van de meest indrukwekkende verschijnselen aan de nachtelijk hemel is toch wel de Aurora Borealis, oftewel het Noorderlicht. Het Noorderlicht word veroorzaakt door geladen deeltjes van onze zon die een interactie aangaan met deeltjes (o.a. zuurstof en stikstof) uit onze eigen atmosfeer. Wist je dat het Noorderlicht ook te “zien” is vanuit Nederland? De meeste kans hierop maak je wanneer je vanaf de waddenkust of de Waddeneilanden over de Noordzee naar het Noordwesten kijkt. Alleen wanneer er een hevige zonnestorm heeft plaatsgevonden is het Noorderlicht ook daadwerkelijk visueel te zien, maar in de meeste gevallen is het schijnsel zo zwak dat het alleen fotografisch waargenomen kan worden vanuit ons land. Het beste kan je het Noorderlicht bewonderen vanaf 45º noorderbreedte en daarboven. Hoe hoger je komt, hoe groter de kans dat je het Noorderlicht gaat zien. Een mooie winterreis naar Noorwegen, Zweden of Finland is duur maar zeker de moeite waard om dit spektakel met eigen ogen te kunnen zien. Op deze Aurora pagina kan je zien hoe actief de zon momenteel is en of er een kans is op het waarnemen van het Noorderlicht vanaf onze breedtegraad locatie, daarvoor is een Kp-index van 6 of hoger verijst.

Aurora Borealis als een zwakke roze gloed boven de Noord-westelijke horizon op Texel

Satellieten

Wanneer je ‘s nacht omhoog kijkt tijdens een heldere avond ontkom je er niet aan of je ziet wel een satelliet. Veel mensen zien satellieten aan voor vliegtuigen, maar een vliegtuig is te onderscheiden van een satelliet doordat deze rode, knipperende lichtjes aan de vleugels heeft, en een satelliet dus niet. Satellieten zijn ook de enige voorwerpen in deze lijst die een niet natuurlijke oorsprong hebben. Daardoor zijn ook de “Flares” die satellieten veroorzaken te voorspellen. Er bestaan speciale apps en websites die je kunnen vertellen waar en wanneer er een satelliet komt overvliegen of wanneer deze een spectaculaire “flare” genereerd. Een “flare” is niets anders dan het weerkaatsen van het zonlicht richting de aarde vanaf het oppervlak van een satelliet. Er zijn momenteel duizenden satellieten in een omloop om de aarde, maar de meest bekende en zichtbare satellieten zijn de Iridium satellieten en natuurlijk het Internationale Ruimte Station (ISS). Wanneer het ISS onder een gunstige hoek over komt is het gedurende een periode van meer dan 5 minuten perfect te volgen als een steeds helderder wordende ster die langs de hemel trekt en weer afzwakt in helderheid.

 

Kometen

Kometen zijn de echte juweeltjes van ons zonnestelsel. Ze draaien vaak in een baan om de zon, waardoor sommige kometen dus meerdere keren in een mensenleven te zien zijn. Er worden ieder jaar weer nieuwe kometen ontdekt, aangezien ze pas beginnen op te lichten zodra deze ijsballen in de buurt van de zon beginnen te komen. De zonnewind en warmte zorgen er vervolgens voor dat de komeet een staart krijgt. Hoe helder een komeet wordt en of hij met het blote oog te zien is hangt af van de hoeveelheid materiaal die vrijkomt bij zijn passage langs de zon. De helderheid van een komeet is daarom ook erg moeilijk van te voren te voorspellen. Op deze website kan je wel een overzicht vinden van de Kometen die momenteel vanaf het Noordelijk halfrond te zien zijn aan de nachtelijke hemel. Bedenk daarbij wel dat de meeste kometen alleen met een verrekijker of telescoop te zien zijn. Pas wanneer een komeet een helderheid (magnitude) van >6 haalt dan zou hij met het blote oog te zien moeten zijn vanaf een donkere locatie.

Komeet C-2014 US10 Catalina gefotografeerd vanuit de achtertuin op 09-01-2016

0

Fotoboek Review de Fotofabriek

Posted by:

Deze keer werd ik benaderd door Fotofabriek.nl met de vraag of het mij leuk leek om een fotoboek te testen. Daar zeg ik natuurlijk geen nee tegen, en na een leuke mailwisseling met één van de medewerkers van de Fotofabriek heb ik een A4 hardcover fotoboek samengesteld via de gedownloade software. De website van Fotofabriek is overzichtelijk en je kunt er vele vormen van producten kiezen waaronder fotoboeken, agenda’s, kalenders, wanddecoratie en nog veel meer producten. De fotoboeken van Fotofabriek zijn daarnaast ook nog eens als beste getest in de Radar fotoboekentest.

Je kunt naast de mogelijkheid om de software op je eigen computer te downloaden er ook voor kiezen om je product via de online editor of via de PDF-uploader (voor wie het beste-van-het-beste wil hebben) samen te stellen.

De software
De software, welke je gratis kunt downloaden op de site van Fotobfabriek.nl, heb je nodig om jouw gewenste product samen te stellen. Eenmaal geïnstalleerd werkt de software erg overzichtelijk en gemakkelijk. Het maken van een fotoboek gaat snel en het toevoegen van foto’s gaat ook zonder enige moeite. Naast het kiezen van de verschillende formaten kan je ook voor verschillende sjablonen kiezen, of de handige auto-vullen functie gebruiken. Hierbij past het programma direct de gekozen foto’s aan zodat een optimale afdrukkwaliteit van de foto behouden blijft. Ook een sepia-look of zwartwit is mogelijk. Ik heb uiteindelijk gekozen voor een aantal verschillende fotosjablonen met een schaduwrand en de auto-vullen functie. Het mooie hiervan is dat je de foto’s altijd zelf nog kunt schalen, verschuiven en draaien zodat je toch nog je eigen invulling kunt geven aan je fotoboek.

Doordat je zelf je indeling kunt bepalen creëer je snel een leuk speels effect.

Productie en levering

Wanneer je klaar bent met het invullen van je fotoboek, en je bent tevreden over het ontworpen product kan je op de knop “Bestellen” drukken. Na de online betaling van je product wordt deze digitaal verzonden en krijg je bijna direct een bevestiging dat je product in het productieproces is opgenomen. De volgende dag kreeg ik een hele leuke mail dat ze waren begonnen met het afdrukken en maken van de hardcover. Fotofabriek had van dit proces zelfs een filmpje gemaakt. Erg leuk om te bekijken en het geeft je als klant al een beetje een indruk hoe je boek er van de voor- en achterkant uit komt te zien.

Met een prima stevige hardcover is het album gelijk goed beschermt

Eindresultaat

Wanneer ik 3 werkdagen na mijn bestelling de order ontvang is het tijd om het product uit te pakken. Het geheel zit goed stevig verpakt in een kartonnen omdoos. Bij het openmaken van de omdoos zit het product nog eens verpakt in plastic. De kwaliteit van het fotoboek is uitstekend. Mooie stevige kaft en pagina’s. De afdrukken zien er ook nog eens perfect uit. Ik had er bewust voor gekozen om een fotoboek te maken met foto’s van mijn smartphone (Samsung Galaxy S5+), maar dit heeft geen invloed op de kwaliteit en kleur en eigenlijk precies zoals ik ze op de computer heb staan. De goede service en het feit dat je op de hoogte wordt gehouden van de voortgang van je bestelling vindt ik zelf erg prettig. Ik zie dan ook geen enkele reden om uw product niet bij Fotobfabriek.nl te bestellen en kan u deze afdrukservice van harte aanbevelen.

De kleuren van de afdruk komen exact zo over zoals ik ze op mijn computer heb staan.

 

0

Heldere Kometen van 2017

Posted by:

Met uitzondering van de Komeet US10 Catalina aan het begin van het jaar, was 2016 een beetje magertjes als het gaat om de aanwezigheid van helder Kometen. Veel “kometenjagers zitten dan ook te popelen om weer eens een heldere komeet te spotten door de telescoop of nog mooier, op de foto te zetten. Dus wat kunnen we verwachten voor 2017??  Zijn er überhaupt heldere kometen zichtbaar in 2017?

Zoals de kaarten er nu bij liggen staan er voor 2017 een aantal heldere kometen op het programma. Een aantal daarvan moeten zeker een helderheid halen waardoor ze met een verrekijker goed te zien zouden moeten zijn. Minstens één komeet zal er nog een schepje bovenop doen dit jaar en een helderheid behalen waardoor hij mogelijkerwijs met het blote oog aan een donkere hemel te zien is.

Maar met kometen weet je het maar nooit…soms komen de voorspellingen uit, of vallen ze juist tegen doordat de Komeet zijn tocht om de zon simpelweg niet overleeft. Het kan echter ook zijn dat een Komeet juist in “outburst” gaat en voor een onverwacht spektakel gaat zorgen. En daar zit je als Kometenjager natuurlijk altijd op te hopen.

Komeet US10 Catalina tijdens de passage door het steelpannetje nabij Windmolenstelsel M101

 

Komeet 45P/Honda-Mrkos-Pajdusakova

Komeet 45P/Honda is een periodieke Komeet. Dat wil zeggen dat deze Komeet eens in de zoveel jaar een baan om de zon beschrijft en dus meerder malen in een mensenleven aan de hemel te zien zal zijn. De Komeet zal begin februari op een afstand van 0.08AE de Aarde passeren. Dat klinkt als erg weinig maar wees niet bang, één Astronomische Eenheid (AE) staat gelijk aan 149 597 871 kilometer. Dat is dus nog wel een eindje weg. De Komeet werd in november 2016 steeds helderder naarmate deze dichter tot de zon naderde, maar was toen alleen zichtbaar voor waarnemers op het Zuidelijk halfrond. Het duurde tot eind december voordat de Komeet ook eventjes zichtbaar was vanaf het Noordelijk halfrond. Echter duurde deze zichtbaarheid maar kort vanwege het feit dat de Komeet zich op dat moment steeds dichter naar de zon ging bewegen en het perihelium naderde. Na zijn rondje om de zon keerde de Komeet in februari terug aan de hemel op het Noordelijk halfrond. Het was de voorspelling dat deze Komeet zou oplichten tot een Magnitude 6 Komeet, wat hem tot een Komeet zou maken die met het blote oog te zien zou moeten zijn aan de nachtelijke hemel. Al snel bleek echter dat de Komeet bij zijn rondje om de zon zijn staart was kwijtgeraakt en een magere Magnitude 8 aantikte. Het lijkt er inmiddels zelfs op dat de Komeet volledig is verdampt bij zijn tocht langs de zon. Wil je de komeet nog bekijken, wat lastig zal worden aangezien de maan ook nog eens in de weg staat gedurende de tweede helft van de maand februari, dan kan je via deze site de locatie van de Komeet vinden terwijl deze zich richting het sterrenbeeld Leeuw beweegt. Gedurende die periode zal de Komeet verder afzwakken en alleen nog maar zichtbaar zijn met een telescoop.

 

Komeet 2P/Encke

Komeet 2P/Encke is ook een periodieke Komeet die ons iedere 3.3 jaar een bezoekje brengt. Deze regelmatige bezoeker was de eerstvolgende ontdekking van een periodieke Komeet na de ontdekking van Komeet Halley. De doorsnede van deze Komeet wordt geschat op zo’n 4.8 km. De Komeet zal het perihelium bereiken op 10 maart, 2017 en bereikt daarna een respectabele helderheid van magnitude 7.  Momenteel bevindt de Komeet zich in het sterrenbeeld Vissen en zal hier tot het eind van de maand te zien zijn voor waarnemers in het Noordelijk halfrond. De Komeet zal snel helderder worden tegen het eind van de maand waardoor deze met een verrekijker goed te zien zal zijn. De Planeten Venus en Mars zijn ook te zien in het gedeelte van de hemel waar de Komeet zich bevindt. Gedurende de laatste helft van februari zal de planeet Venus zich schijnbaar op ongeveer 5º van de Komeet bevinden. Deze planeet is dus een goede richtlijn om de Komeet te kunnen traceren. Aan het einde van februari zal de Planeet Venus zich weer een aantal graden meer van de Komeet hebben verwijderd. Daarna zal de Komeet snel afzakken in het sterrenbeeld Waterman om uiteindelijk te verdwijnen in de avondschemering aan het begin van de maand maart. Op deze site kan je meer informatie vinden over de locatie van de Komeet.

 

41P/Tuttle-Giacobini-Kresak

Nog een periodieke Komeet treffen we in het voorjaar. Deze keer lijkt de komeet met een verwachte helderheid van Magnitude 5 iets meer spektakel gaat brengen voor zowel de instrumentele waarnemer als de visuele waarnemer. Met een kern van ongeveer 1.4km is deze Komeet een stuk kleiner dan Komeet 2P/Encke maar staat er wel om bekend dat hij zomaar sterk kan oplichten. Spektakel gegarandeerd dus. De Komeet bereikt het perihelium aan het eind van de maand maart. De Komeet is goed te zien voor waarnemers op het Noordelijk halfrond vanaf februari tot aan juni, en zal zeker een traktatie zijn voor waarnemers met een verrekijker en de fotografen onder ons. Gedurende de maanden maart tot mei zal de Komeet met het blote oog zichtbaar moeten zijn aan een donkere hemel. Een mooie fotografische gelegenheid doet zich voor wanneer de Komeet zich op 14 april in de nabijheid van de Komeet C/2015 V2 (Johnson). Beide Kometen zijn dan in één beeld te vangen met een lens die een beeldhoek heeft van ongeveer 15º aangezien de afstand tussen beide kometen dan ongeveer 11º bedraagt. Daarna, tegen het einde van april zal er nog een fotografisch interessante mogelijke voordoen wanneer de Komeet op 5º van de globulaire cluster M92 passeert. Meer informatie over deze Komeet kunt u hier vinden.

 

C/2015 V2 (Johnson)

Deze Komeet is vrij recentelijk ontdekt op 3 November 2015 door Jess Johnson van het Catalina Sky Survey onderzoeksteam. C/2015 V2 (Johnson) is a hyperbolische Komeet. Dit wil zeggen dat de Komeet genoeg snelheid heeft om ons zonnestelsel te verlaten. Ze hebben daarom ook een veel grotere omlooptijd om de zon, als we ze überhaupt nog terugzien. De Komeet bereikt zijn Perihelium in juni 2017. Tot die tijd is de Komeet perfect te zien voor waarnemers op het Noordelijk halfrond. De Komeet zal in het begin aan de ochtendhemel te zien zijn boven het sterrenbeeld Ossenhoeder. Tegen mid-februari begeeft de Komeet zich in het sterrenbeeld Hercules en kan de komeet gedurende de rest van de avond bekeken worden. In Mei zal de Komeet een helderheid van magnitude 6 bereiken waardoor hij tot eind Juni prima waar te nemen zal zijn met een verrekijker. Daarna zakt de Komeet snel zuidwaarts waarna hij in Juli alleen nog maar te zien zal zijn voor waarnemers op het Zuidelijk halfrond tot het eind van 2017. Meer informatie over deze Komeet kunt u hier vinden.

0

Astrofotografie vanuit je achtertuin!

Posted by:

Wie denkt dat het maken van een mooie astrofoto is voorbehouden aan de onderzoeksinstituten en sterrenwachten heeft het mis. Je kunt, met vrij eenvoudige middelen vanuit je eigen achtertuin al een hele leuke poging wagen. Het enige wat je daarvoor nodig hebt is een digitale camera, een goede (tele)lens, een beetje geduld en een relatief donkere achtertuin.

pleiadesDe Pleiaden: Een open sterrenhoop in het sterrenbeeld Stier

Ikzelf woon aan de rand van een dorp met ongeveer 25.000 inwoners en daar is de achtertuin niet echt heel donker en ligt in een zogenaamde “gele zone”. Deze zones worden weergegeven op de website van Darksitefinder en kan je dus voor jou locatie ook opzoeken.

Bij het maken van een astrofoto heb je te maken met de draaiing van de aarde. Bij langere belichtingstijden zal je dan ook onherroepelijk te maken krijgen met spoorvorming van de sterren. Als je deze spoorvorming dus wilt voorkomen, dan moet je dus een apparaat hebben waar je je camera op kunt zetten welke vervolgens exact de rotatie van de aarde ten opzichte van de sterren compenseert. In mijn geval is dat een Skywatcher Star Adventurer, maar er zijn meer mogelijkheden zoals bijvoorbeeld de iOptron Skytracker of de Astrotracker.

orion-nebulaDe Orion nevel: Een H-alpha emissie nevel in het sterrenbeeld Orion

Een tweede punt waar je tegenaan loopt is de lichtvervuiling. Hierdoor wordt het licht dat vanuit de ruimte komt behoorlijk verstoord en heb je dus heel veel belichtingstijd nodig om het signaal van je object uit de ruimte er op een fatsoenlijke manier uit te kunnen filteren. Gelukkig bestaan hier filters voor die de golflengte veroorzaakt door de lichtbronnen die de lichtvervuiling veroorzaken er goed uit kunnen filteren.

Ikzelf werk (nog) niet met zulke filters omdat deze relatief duur zijn. Liever wacht ik op goede droge condities waarbij de transparantie van de lucht dusdanig helder is dat zo’n filter niet nodig is. Zulke avonden komen in Nederland echter maar weinig voor, maar de meeste kans erop is toch wel gedurende een droge vorst periode onder invloed van een Scandinavisch hoog.

california-nebulaDe California nevel: Een H-alpha emissienevel in het sterrenbeeld Perseus.

Wanneer de condities dus ideaal zijn is het een kwestie van geduld hebben en de camera de broodnodige fotonen te laten verzamelen om een zo groot mogelijk signaal te krijgen. Het licht uit de ruimte is namelijk erg zwak voor bepaalde objecten.

Wanneer je al je data hebt binnengeharkt is het een kwestie van alle afzonderlijk foto’s te combineren om uiteindelijk een foto te krijgen die al het opgevangen signaal weergeeft. Ikzelf gebruik hier het gratis programma DeepSkyStacker voor. Er zijn meer van zulke programma’s te vinden die in principe allemaal hetzelfde doen, en dat is de foto’s stapelen. Het stapelen van de foto’s heeft als grootste voordeel dat het signaal dat je hebt opgevangen wordt versterkt, terwijl de ruis er juist wordt uitgefilterd. Dit komt doordat het licht dat afkomstig is van je object in principe op steeds dezelfde plek op je sensor terecht komt. De ruis daarentegen komt op iedere willekeurige plek op je sensor voor, en wordt er bij het stapelen als het ware uitgemiddeld.


De Paardenkop nevel: De meest bekende absorptienevel in het sterrenbeeld Orion.

Zo houd je dus een foto over met veel signaal en weinig ruis. Deze uiteindelijke “stack” verdient daarna nog wel de nodige bewerking in Photoshop of een ander bewerkingsprogramma zoals Pixinsight of Nebulosity (betaal software) of Fitswork (gratis). De gratis software is hierbij ondergeschikt aan de betaalsoftware, maar dat is niet meer dan logisch. In de praktijk komt het erop neer dat je met het programma van jou voorkeur het verkregen signaal nog een extra boost geeft in de nabewerking waardoor het uiteindelijke resultaat een echte astrofoto wordt.

Ik raad je zeker aan om het ook eens te proberen maar ik waarschuw u alvast dat het behoorlijk verslavend kan werken 😉

Wilt u nog meer mooie foto’s bekijken of zien wat de mogelijkheden zijn bij het gebruik van een teleskoop kijkt u dan ook eens op de foto pagina van Kristof Dierick

fotobewerking van de Paardekopnevel op data van Kristof Dierick.TS APO Photoline 102/700 met reducer tot f5.5, camera Canon 70D, 4 uur exposure, 48 subs van 5 minuten aan 800 ISO.

 

 

0

Vallende Sterren Fotograferen

Posted by:

De maand Augustus is weer de tijd van het jaar dat het hoofd van menig astrofotgraaf op hol wordt gebracht door de verschillende meteoren zwermen welke de baan van de aarde doorkruisen. Een meteoren regen wordt veroorzaakt door de verschillende stofbanen van kometen welke vaak een cyclus om de zon maken. Zo’n stofbaan bestaat uit gruis en deeltjes afkomstig van de komeet, die deze op zijn baan rond de zon uitstoot. Zo is er bijvoorbeeld ieder jaar rond 12 Augustus één van de spectaculairste meteoren regens van het jaar zichtbaar. De Perseïden meteoren regen, vernoemd naar het sterrenbeeld Perseus waar ze uit lijken te “stromen”. Deze meteoren regen wordt veroorzaakt doordat de baan van de aarde ieder jaar rond 13 augustus door de stofbaan van de komeet Swift Tuttle trekt. Omdat de Komeet meerdere stofbanen achterlaat in het heelal bij zijn baantjes om de zon, kan het aantal zichtbare meteoren per jaar sterk verschillen. Wanneer de aarde bijvoorbeeld door de rand van de stofbaan trekt zijn er beduidend minder meteoren zichtbaar dan wanneer deze dwars door het midden van deze stofbaan trekt. Meestal zijn er tijdens het maximum van de Perseïden meteoren regen tussen de 60-120 meteoren per uur zichtbaar vanaf een donkere locatie. Dit jaar wordt er echter een verhoogde activiteit verwacht dan normaal en kan dit aantal behoorlijk oplopen. Men spreekt dan van een meteoren storm.

RBS_4798Nikon D700 + Sigma 20mm @ f1.4, ISO800, 35sec.

RBS_4800Andromeda Galaxy

Meestal wordt zo’n evenement in de volksmond een meteorieten regen genoemd, maar officieel zou men dit een meteoren regen moeten noemen. Een meteoriet is namelijk een meteoor die zijn reis door onze dampkring overleefd en daadwerkelijk op de aarde neerstort. Gelukkig komt dat niet zo vaak voor en verbranden de meeste meteoren dan ook voortijdig in onze atmosfeer, wat voor de waarnemers op aarde een prachtig lichtspoor aan de donkere hemel oplevert.

Een donkere hemel is wel een vereiste aangezien de meeste meteoren lichtzwak zijn en je deze dus het best kunt waarnemen op een donkere locatie. Tevens heb je een statief nodig en een timer-remote controller voor je camera zodat je je handen vrij hebt en zelf ook kunt genieten van zo’n prachtig natuurverschijnsel.

Het vastleggen van zo’n meteoor met de camera is nog niet eens zo makkelijk. Meestal vallen de meteoren net buiten het beeldveld van je lens. Je zou dan ook verwachten dat het gebruik van een ultra groothoek-lens het meeste kans geeft op het vastleggen van de prachtige lichtsporen. Echter, uit ervaring en door te experimenteren ben ik erachter gekomen dat een lens met een brandpunt van ~35mm het meeste succes op meteoren oplevert. Ga je namelijk wijder en gebruik je bijvoorbeeld een 14mm groothoeklens dan worden de lichtsporen ook dermate klein op je sensor geprojecteerd dat de pixels niet voldoende belicht worden. Het is mij dan ook vaak overkomen dat ik na thuiskomst van een avondje “meteoren vangen” geen enkel lichtspoor op mijn foto’s terugvond, terwijl ik zeker wist dat ik ze in mijn beeldveld had zien vallen.

Je kan daarom dus beter een iets minder groothoek lens nemen met een brandpunt van ~35mm tot 50mm. Het is wel zaak om een zo lichtsterk mogelijk objectief te gebruiken aangezien je graag wilt dat er zoveel mogelijk licht door je lens op je sensor valt. Hierdoor zal je ook de wat lichtzwakkere meteoren op de foto krijgen welke je waarschijnlijk had gemist als je een objectief met een diafragma van f2.8 had gebruikt.

Ikzelf heb momenteel de beschikking over een Sigma 20mm f1.4 Art, welke ik kan aanbevelen voor het vangen van deze prachtige lichtsporen. Er zijn natuurlijk tal van andere lenzen op de markt met dezelfde specificaties, het is maar net wat voor merk camera je hebt en waar je persoonlijke voorkeur naar uitgaat.

RBS_4768Een sporadische meteoor nog net in beeld. Nikon D700 + Sigma Art 20mm @ f1.4, ISO 800, 35sec. met een roterende satelliet langs de zuidelijke Melkweg.

Natuurlijk blijft het altijd een beetje geluk hebben, aangezien je niet weet waar en wanneer een meteoor gaat vallen. Om je kansen te vergroten zijn er tal van websites en fora waarin uitgebreid wordt ingegaan waar en op welk tijdstip je de meeste meteoren kunt verwachten. Ook geef ik hier een aantal tips waar je je aan kunt houden om tot een geslaagde astrofoto te komen.

Nogmaals, vergeet vooral ook niet om tijdens het fotograferen van zo’n prachtig natuurverschijnsel zelf ook te genieten door naast je camera op een stoel of op de grond te gaan liggen en omhoog te kijken. Er gaat namelijk niets boven een door jouzelf ervaren nachtje sterren kijken, een onvergetelijke ervaring.

 

0

Introductie in de Astrofotografie

Posted by:

Vandaag is door CameraNu.nl weer een blog van mij geplaatst. Dit keer behandel ik het item “Astrofotografie”. Een onderwerp welke door de komst van steeds betere camera’s en sensoren voor iedereen binnen handbereik ligt. Ik probeer u in dit artikel een stuk op weg te helpen in de oh-zo-boeiende wereld van astrofotografie.

M42

Je kunt het volledige blogbericht hier lezen.

0